วันพฤหัสบดีที่ 8 ตุลาคม 2569 เวลา 13.30 น. นายปิยะศิริ วัฒนวรางกูร ปลัดกระทรวงยุติธรรม ในฐานะประธานกรรมการบริหารจัดการระบบวิจัยและนวัตกรรมของกระทรวงยุติธรรม มอบหมายให้พันตำรวจโท พงษ์ธร ธัญญสิริ ผู้ตรวจราชการกระทรวง รักษาราชการแทนผู้อำนวยการสำนักงานกิจการยุติธรรม รองประธานกรรมการ ทำหน้าที่ประธานการประชุมคณะกรรมการบริหารจัดการระบบวิจัยและนวัตกรรมของกระทรวงยุติธรรม ครั้งที่ 3/2569 ณ ห้องประชุม 10-06 ชั้น 10 กระทรวงยุติธรรม โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานในสังกัดกระทรวงยุติธรรม และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 2 คน ได้แก่ ศาสตราจารย์สุรศักดิ์ ลิขสิทธิ์วัฒนกุล ผู้ทรงคุณวุฒิด้านกฎหมาย และรองศาสตราจารย์ พันตำรวจเอก วรธัช วิชชุวาณิชย์ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านวิทยาศาสตร์ เข้าร่วมประชุม
ที่ประชุมรับทราบผลการพิจารณารางวัลผลงานวิจัยและนวัตกรรมของกระทรวงยุติธรรม ประจำปี 2570 ซึ่งมีผลงานได้รับรางวัลรวมทั้งสิ้น 11 ผลงาน จาก 6 หน่วยงาน แบ่งเป็นผลงานที่ดำเนินการโดยหน่วยงานหรือบุคลากรในกระทรวงยุติธรรม จำนวน 7 ผลงาน และผลงานที่ดำเนินการโดยการจ้างที่ปรึกษา จำนวน 4 ผลงาน โดยมีรายละเอียดดังนี้
1. ผลงานที่ดำเนินการโดยหน่วยงานหรือบุคลากรในกระทรวงยุติธรรม จำนวน 7 ผลงาน ประกอบด้วย
รางวัลผลงานวิจัยและนวัตกรรมดีเด่น จำนวน 3 ผลงาน
(1) โครงการพัฒนาประสิทธิภาพการช่วยเหลือเยียวยาผู้เสียหาย ผู้ต้องหาและจำเลยที่ตกเป็นเหยื่อจากกระบวนการยุติธรรมทางอาญาที่มิได้กระทำความผิด (ผู้บริสุทธิ์) โดยกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ
(2) โครงการประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมายคุ้มครองพยานและแนวทางการพัฒนางานคุ้มครองพยานของประเทศไทย โดยกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ
(3) โครงการวิจัยเพื่อศึกษาแนวทางการยกร่างพระราชบัญญัติการจัดการศพภายหลังชันสูตร โดยสถาบันนิติวิทยาศาสตร์
รางวัลผลงานวิจัยและนวัตกรรมดี จำนวน 3 ผลงาน
(1) โครงการวิจัยแนวทางการพัฒนาประสิทธิผลและประสิทธิภาพของการไกล่เกลี่ยในชั้นบังคับคดี โดยกรมบังคับคดี
(2) การศึกษารูปแบบพฤติกรรมที่ส่งผลต่อการตัดสินใจเลือกรับบริการผ่านระบบ E-Service ของสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ โดยสถาบันนิติวิทยาศาสตร์
(3) การวิจัยค่ามาตรฐานการตรวจพิสูจน์เขม่าปืนด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนส่องกราด โดยสถาบันนิติวิทยาศาสตร์
รางวัลผลงานวิจัยและนวัตกรรมชมเชย จำนวน 1 ผลงาน
ปัจจัยการกระทำผิดของผู้ต้องขังที่มีระดับการศึกษาตั้งแต่ระดับปริญญาตรีขึ้นไป โดยกรมราชทัณฑ์
2. ผลงานที่ดำเนินการโดยการจ้างที่ปรึกษา จำนวน 4 ผลงาน ประกอบด้วย
รางวัลผลงานวิจัยและนวัตกรรมดี จำนวน 3 ผลงาน
(1) โครงการการนำเกมออนไลน์มาใช้เพื่อการแก้ไขบำบัดฟื้นฟูเด็กและเยาวชนในสถานควบคุม โดยกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน
(2) โครงการศึกษาประมวลข้อมูลการสัมผัสสารเสพติดและใช้ยาในทางที่ผิด ประจำปี 2567 โดยสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด
(3) โครงการการเฝ้าระวังการแพร่ระบาดสารเสพติดจากงานนิติเวชศาสตร์ตามยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคง ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 โดยสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด
รางวัลผลงานวิจัยและนวัตกรรมชมเชย จำนวน 1 ผลงาน
โครงการวิจัยศึกษาความสัมพันธ์ของระดับ Mitragynine ในเลือดกับผลของกระท่อมต่อสมรรถภาพของผู้ใช้พืชกระท่อมเป็นประจำ โดยสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด
นอกจากนี้ ที่ประชุมรับทราบการนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมของกระทรวงยุติธรรมเข้าร่วมนำเสนอในงาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 (Thailand Research Expo 2026)” ระหว่างวันที่ 22–26 มิถุนายน 2569 ภายใต้หัวข้อ “สรรสร้างนวัตกรรมเพื่อความเป็นธรรมอย่างยั่งยืน” ทั้งในส่วนภาคนิทรรศการ 5 หน่วยงาน จํานวน 6 เรื่อง และในส่วนของภาคการประชุม 4 หน่วยงาน จํานวน 4 เรื่อง
ทั้งนี้ ผลงานของสำนักงานกิจการยุติธรรม เรื่อง “การพัฒนาระบบบริหารจัดการฐานข้อมูลและระบบการวิเคราะห์ข้อมูลศูนย์ปฏิบัติการฐานข้อมูลการบริหารงานยุติธรรมแห่งชาติ” ได้รับรางวัลประเภทชมเชย
จากนั้น ที่ประชุมร่วมกันพิจารณาและมีมติเห็นชอบในประเด็นสำคัญ 2 เรื่อง ได้แก่ แผนปฏิบัติการวิจัยและนวัตกรรมของหน่วยงานในสังกัดกระทรวงยุติธรรม เพื่อประกอบการเสนอขอรับการจัดสรรงบประมาณ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2571
การพิจารณาแผนดังกล่าวคำนึงถึงความสอดคล้องกับกรอบการวิจัยของกระทรวงยุติธรรม ยุทธศาสตร์ชาติ แผนปฏิรูปประเทศ และแผนด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของประเทศ (แผน ววน.) ความเห็นของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ตลอดจนแนวทางการนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม
และที่ประชุมมีมติเห็นชอบแผนปฏิบัติการวิจัยและนวัตกรรมของแต่ละหน่วยงานในสังกัดกระทรวงยุติธรรม พร้อมมอบหมายให้หน่วยงานปรับปรุงแผนตามความเห็นของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ และเสนอขอรับการจัดสรรงบประมาณจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) ต่อไป รวมทั้งให้รายงานผลการดำเนินงานภายหลังได้รับการจัดสรรงบประมาณต่อฝ่ายเลขานุการ เพื่อรวบรวมเสนอต่อคณะกรรมการฯ ในการประชุมครั้งถัดไป รวมถึง เห็นชอบแนวทางการจัดตั้งคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ของกระทรวงยุติธรรม โดยที่ประชุมพิจารณาแนวทางการดำเนินงาน 4 ระยะ ได้แก่
ระยะที่ 1 แก้ไขเพิ่มเติมระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยการบริหารจัดการระบบวิจัยและนวัตกรรมของกระทรวงยุติธรรม พ.ศ. 2568
ระยะที่ 2 จัดทำวิธีดำเนินการมาตรฐาน (Standard Operating Procedures: SOPs) เตรียมความพร้อมคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์และฝ่ายเลขานุการ ตลอดจนจัดทำแนวทางและแผนการดำเนินงาน
ระยะที่ 3 เสนอคณะกรรมการบริหารจัดการระบบวิจัยและนวัตกรรมของกระทรวงยุติธรรมพิจารณาให้ความเห็นชอบแนวทาง แผนการดำเนินงาน และวิธีดำเนินการมาตรฐาน ดำเนินการลงทะเบียนจัดตั้งคณะกรรมการฯ ผ่านเว็บไซต์ของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ และวางแนวทางบริหารจัดการค่าใช้จ่ายและงบประมาณ
ระยะที่ 4 เปิดรับข้อเสนองานวิจัย
นอกจากนี้ ที่ประชุมยังพิจารณาร่างแก้ไขเพิ่มเติมระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยการบริหารจัดการระบบวิจัยและนวัตกรรมของกระทรวงยุติธรรม พ.ศ. 2568 โดยมีมติเห็นชอบให้สำนักงานกิจการยุติธรรมเป็นหน่วยงานหลักในการดำเนินงานของคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ของกระทรวงยุติธรรม และเห็นชอบร่างระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยการบริหารจัดการระบบวิจัยและนวัตกรรมของกระทรวงยุติธรรม พ.ศ. 2568