วันพุธที่ 10 มิถุนายน 2569 พันตำรวจโท มนตรี บุณยโยธิน รองผู้อำนวยการสำนักงานกิจการยุติธรรม และเจ้าหน้าที่สำนักงานกิจการยุติธรรม ลงพื้นที่เพื่อสังเกตการณ์การดำเนินโครงการจัดการศึกษาเพื่อเตรียมความพร้อมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างยั่งยืน ณ อำเภอเมืองขอนแก่น อำเภออุบลรัตน์ และอำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น
การลงพื้นที่ดังกล่าวได้มีการประชุมกลุ่มย่อยร่วมกับผู้แทนหน่วยงานต่าง ๆ ในพื้นที่จังหวัดขอนแก่น อาทิ ยุติธรรมจังหวัดขอนแก่น ทัณฑสถานบำบัดพิเศษขอนแก่น สำนักงาน ป.ป.ส. ภาค 4 สถานีตำรวจภูธรเมืองขอนแก่น สถานีตำรวจภูธรบ้านฝาง กำนัน และผู้ใหญ่บ้าน เพื่อระดมความคิดเห็นและแลกเปลี่ยนมุมมองในการแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างยั่งยืน ภายใต้แนวคิด “หยุดเสพ หยุดซื้อ Drug Demand Reduction: DDD” โดยมีประเด็นที่สำคัญ อาทิ จังหวัดขอนแก่นมีศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดขอนแก่น Community Isolation (CI) ซึ่งเป็นการจัดตั้งขึ้นตามแนวนโยบาย โดยมีอำเภอเป็นหน่วยงานหลัก เป็นศูนย์พักคอยสำหรับผู้ที่ได้รับการบำบัดยาเสพติดแล้ว และรอคอยเพื่อกลับคืนสู่ชุมชน หรือหาอาชีพ ทั้งนี้ ศูนย์ดังกล่าวมีข้อจำกัดในด้านงบประมาณ ส่งผลให้ภาครัฐกับเอกชนต้องร่วมกันจัดทำสาธารณกุศลเพื่อรับบริจาค เพื่อให้ผู้ที่พักคอยในศูนย์ดังกล่าวได้มีปัจจัยเพื่อการดำรงชีพ นอกจากนี้ยังมีโมเดลการบำบัดรักษาที่เข้มแข็ง คือ “โครงการกระนวน” หรือมินิธัญญารักษ์ โดยได้รับความร่วมมือจากกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ช่วยประสานและส่งต่อ ผู้ติดยาเสพติดให้เข้าสู่กระบวนการบำบัดรักษา ตลอดระยะเวลา 3 เดือน และเมื่อกลับคืนสู่ชุมชนยังคงร่วมมือกับครอบครัวช่วยกันเฝ้าระวัง และให้กำลังใจเพื่อให้ผู้ที่ผ่านการบำบัดมีโอกาสในสังคม มีอาชีพ มีรายได้อีกครั้ง
จากนั้น เป็นการรับฟังข้อเสนอแนะต่อโมเดลโครงการ “หยุดเสพ หยุดซื้อ (DDD)” ซึ่งผู้เข้าร่วมประชุมส่วนใหญ่เห็นด้วยกับโครงการนี้ และมีข้อเสนอแนะเพิ่มเติมว่า ควรสร้างแรงจูงใจในการเข้าร่วมโครงการ อาทิ การให้รางวัลสำหรับผู้ที่เลิกยาเสพติด การส่งเสริมการประกอบอาชีพ การเพิ่มอำนาจให้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นในการตรวจหาสารยาเสพติดเนื่องจากในเขตเทศบาลนครไม่มีกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แต่เป็นการดำเนินงานของคณะกรรมการชุมชน ซึ่งคณะกรรมการดังกล่าวมีข้อจำกัดเชิงอำนาจ และไม่ได้รับค่าตอบแทนเป็นเงินเดือนประจำ
นอกจากนี้ ได้มีการลงพื้นที่เก็บข้อมูลภาคประชาชน อาทิ ผู้ใหญ่บ้าน อาสาสมัครคุมประพฤติ และประชาชนที่พักอาศัยในอำเภออุบลรัตน์ เพื่อสอบถามถึงความคิดเห็นเกี่ยวกับโครงการฯ โดยประชาชนส่วนใหญ่เห็นด้วยกับโครงการดังกล่าว และมีความเห็นว่าหากจะทำให้ยาเสพติดหมดไปควรยกระดับมาตรการ และปรับอัตราโทษให้สูงขึ้น โดยไม่ควรมองว่า “ผู้เสพ คือ ผู้ป่วย” หากมีการครอบครองเพื่อจำหน่าย เนื่องจากส่งผลให้เกิดความหวาดระแวงในชุมชน และเป็นภัยร้ายแรงต่อสังคม
อนึ่ง โครงการจัดการศึกษาเพื่อเตรียมความพร้อมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างยั่งยืน มีเป้าหมายเพื่อบูรณาการทำงานของหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง มุ่งเน้นการลดจำนวนผู้เสพ ผู้ค้า เพื่อป้องกันการกระทำผิดซ้ำ และฟื้นฟูผู้กระทำผิดให้กลับคืนสู่สังคมได้อย่างยั่งยืน ดำเนินการวิจัยโดย รองศาสตราจารย์ พันตำรวจตรี ดร.ชวนัสถ์ เจนการ หัวหน้าโครงการวิจัย จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งในโครงการฯ นี้จะมีการลงพื้นที่เก็บข้อมูลในจังหวัดสิงห์บุรี จังหวัดพะเยา จังหวัดชุมพร จังหวัดขอนแก่น และกรุงเทพมหานคร